Wie vandaag door de Maastrichterstraat wandelt, zal het misschien niet meteen opmerken. Toch ontbreekt er al jaren een opvallend stukje lokaal erfgoed: de Gouden Schaar. Meer dan een eeuw lang hing de grote schaar als uithangbord aan de gevel van een pand bovenaan de straat. Ze was een vertrouwd herkenningspunt voor generaties Tongerenaren. Maar vandaag is ze verdwenen. En de vraag is: waar is ze gebleven?

Een stukje geschiedenis

De oorspronkelijke Gouden Schaar hing meer dan honderd jaar aan de gevel van een voormalig kapperspand. In 2015 werd bekendgemaakt dat de schaar in slechte staat verkeerde en om veiligheidsredenen van de muur was gehaald.

Dat nieuws leidde niet tot het einde van het verhaal. Integendeel. De toenmalige eigenaar van het pand, Philip Prinsen, gaf aan dat hij graag opnieuw een schaar aan de gevel wilde zien hangen. Ook de stad zag de Gouden Schaar als een toeristisch en cultureel element dat behouden moest blijven.

Volgens de toenmalige berichtgeving gingen eigenaar en stadsbestuur samen op zoek naar een oplossing. Een replica in polyester zou ongeveer 6.000 euro kosten. Uiteindelijk werd gekozen voor een alternatief project waarbij leerlingen van VIIO Nijverheid een nieuwe schaar zouden vervaardigen in massief eikenhout. Daarbij kregen zij hulp van Deense leerlingen die via het Erasmus+-programma tijdelijk in Tongeren verbleven.

De boodschap was duidelijk: de Gouden Schaar zou terugkeren.

Maar gebeurde dat ook?

Dat is precies waar het verhaal vandaag vastloopt.

Foto’s tonen aan dat de oorspronkelijke schaar nog aanwezig was vóór de verwijdering. Na 2015 lijkt elk spoor echter te verdwijnen. Op latere beelden van het pand ontbreekt de schaar nog steeds.

De vraag is dan ook eenvoudig: werd de nieuwe schaar ooit geplaatst?

Tot op heden lijkt daar geen duidelijk antwoord op te bestaan. Er zijn geen bekende foto’s van een herplaatsing, geen publieke inhuldiging en geen zichtbare aanwezigheid van de nieuwe schaar in het straatbeeld.

Een verdwenen erfgoedproject

Het opmerkelijke aan dit verhaal is dat het project destijds uitgebreid werd aangekondigd. Er werd gesproken over erfgoed, toerisme, vakmanschap en internationale samenwerking. Leerlingen investeerden tijd en werk in de realisatie van een nieuwe schaar.

Maar wat gebeurde er daarna?

Werd de replica effectief afgewerkt?
Werd ze aan de eigenaar overgedragen?
Bleek plaatsing technisch onmogelijk?
Werd ze afgekeurd om veiligheidsredenen?
Of bevindt ze zich vandaag ergens in een opslagruimte, vergeten door de tijd?

Zonder antwoorden blijven het vragen.

Oproep

Voor dit onderzoek zijn we op zoek naar mensen die meer weten over het lot van de Gouden Schaar.

Bent u oud-leerling van VIIO Nijverheid?
Was u betrokken bij het project?
Beschikt u over foto’s van de vervaardiging of het eindresultaat?
Kent u de huidige verblijfplaats van de schaar?

Dan horen wij dat graag.

Want erfgoed leeft niet alleen in gebouwen en monumenten, maar ook in de verhalen die een stad over zichzelf vertelt. En soms begint een goed verhaal met een eenvoudige vraag:

Waar is de Gouden Schaar naartoe?

Weet jij meer? Stuur een mailtje naar redactie@deanradio.be

Bronnen:

‘Gouden Schaar’ – 10 december 2015 (https://www.tongeren-vandaag.be/gouden-schaar.html)