Het is misschien niet meteen de feestdag die je met stip in je agenda hebt aangeduid, maar vandaag, dinsdag 13 oktober, vieren we Wereldkunstmestdag. Een dag waarop wereldwijd wordt stilgestaan bij een uitvinding die de landbouw voorgoed veranderde en een belangrijke bijdrage leverde aan de strijd tegen honger.
De datum is niet toevallig gekozen. Op 13 oktober 1908 diende de Duitse scheikundige Fritz Haber een patentaanvraag in voor een techniek waarmee ammoniak kon worden geproduceerd uit stikstof en waterstof.
Samen met de latere ontwikkelingen van Carl Bosch ontstond het zogenaamde Haber-Boschproces. Dankzij deze techniek werd het mogelijk om op grote schaal stikstofhoudende kunstmest te produceren.
De uitvinding betekende een revolutie voor de landbouw. Boeren konden hun gewassen beter voorzien van voedingsstoffen, waardoor de opbrengst van landbouwgrond aanzienlijk toenam.
Zonder kunstmest heel wat minder eten op ons bord. Of je nu graag aardappelen, brood, groenten of een stevige portie frieten eet: de kans is groot dat kunstmest ergens in de voedselproductie een rol heeft gespeeld.Volgens internationale organisaties uit de meststoffensector is ongeveer de helft van de wereldwijde voedselproductie afhankelijk van het gebruik van minerale meststoffen.
Kunstmest levert belangrijke voedingsstoffen zoals stikstof, fosfor en kalium. Die helpen planten groeien en zorgen ervoor dat landbouwers voldoende voedsel kunnen produceren.Ook in Limburg, waar landbouw een belangrijke plaats inneemt, spelen meststoffen een rol bij de teelt van onder meer aardappelen, granen en groenten.
Maar er is ook een keerzijde: Hoewel kunstmest de landbouw veel voordelen heeft gebracht, brengt het gebruik ervan ook uitdagingen met zich mee. Wanneer te veel meststoffen worden gebruikt, kunnen voedingsstoffen in het grond- en oppervlaktewater terecht komen. Bovendien vraagt de productie van klassieke stikstofkunstmest veel energie en gaat die vaak gepaard met CO₂-uitstoot.
Daarom zetten landbouwers en onderzoekers steeds meer in op precisiebemesting. Daarbij wordt zo nauwkeurig mogelijk bepaald hoeveel voedingsstoffen een gewas nodig heeft en op welk moment. Zo kan kunstmest efficiënter worden ingezet, met minder verspilling en een kleinere impact op het milieu.
Een feestdag zonder slingers?
Wereldkunstmestdag werd in 2016 voor het eerst internationaal gevierd. De dag is vooral bedoeld om aandacht te schenken aan het belang van meststoffen voor de wereldwijde voedselvoorziening en de toekomst van duurzame landbouw .Een groot volksfeest met optochten, vuurwerk of kunstmesttaarten moet je dus niet verwachten.
Maar wie vandaag een boterham smeert, een aardappel schilt of een bord groenten eet, mag er gerust even bij stilstaan dat een wetenschappelijke ontdekking van 118 jaar geleden mee heeft bepaald wat er vandaag op ons bord ligt.
En zeg nu zelf: niet elke wereldveranderende uitvinding hoeft te blinken om belangrijk te zijn!
