Dolly Parton overleden op 80-jarige leeftijd: de wereld neemt afscheid van de Queen of Country

BREAKING: Amerikaanse zangeres, songwriter, actrice en zakenvrouw Dolly Parton is op 80-jarige leeftijd overleden.

Het nieuws werd op dinsdag 25 augustus bekendgemaakt door haar neef. Over de precieze datum, plaats en oorzaak van haar overlijden zijn voorlopig geen verdere officiële bijzonderheden vrijgegeven.

Met het overlijden van Dolly Parton verliest de muziekwereld een van haar meest herkenbare en geliefde iconen. Haar carrière besloeg bijna zeventig jaar en reikte veel verder dan de countrymuziek.

Met nummers als Jolene, 9 to 5, Coat of Many Colors en I Will Always Love You schreef ze muziekgeschiedenis. Tegelijk bouwde ze een indrukwekkende loopbaan uit als actrice, onderneemster en filantrope.Parton bleef tot op hoge leeftijd werken aan nieuwe muziek en projecten.

Enkele dagen voor haar overlijden sprak ze nog over haar gezondheidsproblemen en haar blijvende ambitie. Hoewel ze naar eigen zeggen nog herstellende was, benadrukte ze dat ze bleef werken en nog heel wat dromen wilde verwezenlijken.

Gezondheidsproblemen en persoonlijk verlies

Dolly Parton kampte de voorbije periode met verschillende gezondheidsproblemen. In mei 2026 annuleerde ze haar geplande concertreeks in Las Vegas. Ze verklaarde toen dat ze behandeld werd voor problemen met haar immuun- en spijsverteringsstelsel. Ook kreeg ze te maken met nierstenen, duizeligheid en uitdroging. Volgens Parton sloegen de geneesmiddelen en behandelingen aan, maar had haar lichaam meer tijd nodig om te herstellen.

De zangeres gaf later toe dat ze haar eigen gezondheid een tijdlang op de tweede plaats had gezet terwijl ze voor haar echtgenoot Carl Dean zorgde. Hij overleed op 3 maart 2025 op 82-jarige leeftijd. Het koppel was bijna zestig jaar getrouwd.

Zijn overlijden trof haar bijzonder diep. Kort na zijn dood bracht ze het aangrijpende nummer *If You Hadn’t Been There* uit, waarin ze hem bedankte voor zijn liefde en steun. Dolly en Carl ontmoetten elkaar in 1964, op de dag dat de achttienjarige Dolly in Nashville aankwam. Ze trouwden twee jaar later.Carl Dean koos bewust voor een leven buiten de schijnwerpers. Hij verscheen zelden met zijn beroemde echtgenote op evenementen, maar volgens Parton was hij achter de schermen altijd haar grootste supporter.

Een jeugd in armoede

Dolly Rebecca Parton werd op 19 januari 1946 geboren in Locust Ridge, in de Amerikaanse staat Tennessee. Ze was het vierde kind in een gezin van twaalf. De familie leefde in grote armoede in de Great Smoky Mountains. Haar vader werkte onder meer als landbouwer en bouwvakker, terwijl haar moeder voor het grote gezin zorgde.Hoewel er weinig geld was, speelde muziek een belangrijke rol in het gezin. Dolly zong al op jonge leeftijd in de kerk waar haar grootvader predikant was. Als kind leerde ze gitaar spelen en begon ze haar eigen liedjes te schrijven. Die ervaringen uit haar jeugd zouden later een belangrijke inspiratiebron vormen.

Een van haar meest persoonlijke nummers, Coat of Many Colors, vertelt het verhaal van een jas die haar moeder voor haar maakte uit verschillende stukken overgebleven stof. Dolly werd er op school mee uitgelachen, maar voor haar vertegenwoordigde de jas de liefde van haar moeder. Het lied groeide uit tot een klassieker en werd een symbool van waardigheid, familie en trots ondanks armoede.

De grote droom in Nashville

Kort na haar middelbare school verhuisde Parton in 1964 naar Nashville, het centrum van de Amerikaanse countrymuziek. Ze probeerde er aanvankelijk vooral door te breken als songwriter. Haar schrijftalent viel snel op en verschillende artiesten namen nummers van haar op.In 1967 verscheen haar eerste album, *Hello, I’m Dolly*. In datzelfde jaar kreeg ze een plaats in het populaire televisieprogramma van countryzanger Porter Wagoner. Het duo nam samen verschillende succesvolle nummers op en Dolly werd door het programma bekend bij een groot Amerikaans publiek.

De samenwerking met Wagoner vormde een belangrijke springplank, maar Parton wilde uiteindelijk haar eigen artistieke koers varen. Toen ze in 1974 besloot om het programma te verlaten, schreef ze *I Will Always Love You* als afscheid van haar muzikale partner. Het nummer was geen traditioneel liefdeslied, maar een dankbare en emotionele boodschap aan Wagoner.

Partons eigen opname bereikte tweemaal de eerste plaats van de Amerikaanse countryhitlijst. In 1992 kreeg het lied een tweede, wereldwijd leven dankzij Whitney Houston. Haar versie voor de film *The Bodyguard* werd een van de best verkochte singles aller tijden. Omdat Dolly Parton de auteur van het nummer bleef, onderstreepte het enorme succes ook haar uitzonderlijke betekenis als songwriter.

Van countryzangeres tot wereldster

In de jaren zeventig volgde de ene hit na de andere. Met nummers als *Joshua*, *Jolene*, *The Bargain Store*, *Love Is Like a Butterfly*, *Here You Come Again* en *Two Doors Down* groeide ze uit tot een van de grootste namen in de countrymuziek.

Vooral *Jolene* werd een tijdloze klassieker. In het nummer smeekt een vrouw een beeldschone rivale om haar geliefde niet af te nemen. De directheid van de tekst, de herkenbare melodie en Partons karakteristieke stem maakten het lied wereldwijd bekend. Het nummer werd later door talloze artiesten gecoverd en bleef ook bij jongere generaties populair.Aan het einde van de jaren zeventig begon Parton steeds nadrukkelijker de overstap naar de popmuziek te maken. Sommige traditionele countryfans vreesden dat ze haar achtergrond de rug zou toekeren, maar Parton bleef benadrukken dat haar afkomst en haar muzikale wortels altijd bij haar zouden blijven.In 1980 brak ze definitief door bij het grote filmpubliek met de komedie *9 to 5*, waarin ze naast Jane Fonda en Lily Tomlin speelde. De gelijknamige titelsong werd een wereldhit en bereikte de eerste plaats van de Amerikaanse Billboard Hot 100.

Het lied groeide uit tot een strijdvaardig nummer over werkdruk, ongelijkheid en de frustraties van werknemers.Later was Parton onder meer te zien in *The Best Little Whorehouse in Texas*, *Rhinestone*, *Steel Magnolias* en *Joyful Noise*. Ze bewees daarmee dat haar talent niet beperkt bleef tot muziek.

Overgetelijke samenwerkingen

Dolly Parton werkte tijdens haar lange carrière samen met artiesten uit verschillende generaties en muziekgenres. Haar duet *Islands in the Stream* met Kenny Rogers werd in 1983 een internationale hit en geldt nog altijd als een van de bekendste duetten uit de pop- en countrygeschiedenis.In 1987 vormde ze samen met Linda Ronstadt en Emmylou Harris het gelegenheidsgezelschap Trio. Hun gezamenlijke album werd zowel commercieel als artistiek een groot succes en leverde de drie zangeressen een Grammy Award op. In 1999 verscheen het vervolg *Trio II*.Parton bleef ook op latere leeftijd nieuwe muzikale uitdagingen aangaan. Op haar rockalbum *Rockstar* uit 2023 werkte ze samen met onder anderen Paul McCartney, Ringo Starr, Elton John, Stevie Nicks, Sting, Pink en haar petekind Miley Cyrus. Het album werd haar hoogst genoteerde plaat ooit in de Amerikaanse algemene albumlijst.Ze stond bovendien open voor samenwerkingen met jongere sterren. Zo werkte ze met Beyoncé en Sabrina Carpenter en bleef ze een belangrijke mentor voor Miley Cyrus.

Een indrukwekkende erelijst. Parton verkocht wereldwijd meer dan honderd miljoen platen. Ze behaalde 25 nummer 1-hits in de Amerikaanse countryhitlijst en bracht tientallen succesvolle albums uit. Tijdens haar carrière won ze elf Grammy Awards en werd ze meer dan vijftig keer voor de belangrijkste Amerikaanse muziekprijs genomineerd.

In 1999 werd ze opgenomen in de Country Music Hall of Fame. In 2022 volgde haar opname in de Rock and Roll Hall of Fame. Parton vond aanvankelijk dat ze die eer niet verdiende omdat ze zichzelf vooral als countryartieste beschouwde. Uiteindelijk accepteerde ze de onderscheiding en maakte ze met *Rockstar* haar eigen volwaardige rockalbum.Daarnaast ontving ze onder meer de Grammy Lifetime Achievement Award, de National Medal of Arts en de Kennedy Center Honors. Voor haar filmsongs *9 to 5* en *Travelin’ Thru* werd ze genomineerd voor een Oscar.

Dollywood en haar zakelijk succes

Dolly Parton was niet alleen een artieste, maar ook een bijzonder succesvolle zakenvrouw. In 1986 opende ze samen met zakenpartners het pretpark Dollywood in Pigeon Forge, dicht bij de streek waar ze opgroeide.Het park werd een van de populairste toeristische attracties van Tennessee en zorgde voor duizenden banen in de regio. Rond Dollywood ontstonden later verschillende hotels, restaurants, theaters en andere toeristische activiteiten.Parton bleef daarbij sterk verbonden met haar afkomst. In plaats van haar arme jeugd te verbergen, maakte ze er een belangrijk onderdeel van haar verhaal en haar ondernemingen van. Haar naam groeide uit tot een internationaal merk, maar ze bleef zichzelf presenteren als het meisje uit de bergen van Tennessee.

Miljoenen gratis kinderboeken

Minstens even belangrijk als haar artistieke werk was Partons inzet voor kinderen en onderwijs. In 1995 richtte ze de Imagination Library op, geïnspireerd door haar vader, die nooit goed had leren lezen en schrijven.Via het programma krijgen kinderen vanaf hun geboorte tot de leeftijd van vijf jaar iedere maand gratis een boek thuisgestuurd. Wat begon als een lokaal initiatief in haar geboortestreek, groeide uit tot een internationaal leesproject dat maandelijks miljoenen boeken verspreidt. Parton steunde daarnaast ziekenhuizen, onderwijsprojecten en slachtoffers van natuurrampen. Na de bosbranden in Tennessee in 2016 hielp haar fonds honderden getroffen gezinnen financieel. Tijdens de coronapandemie schonk ze één miljoen dollar aan onderzoek van Vanderbilt University Medical Center, dat bijdroeg aan de ontwikkeling van het Moderna-vaccin.Die vrijgevigheid leverde haar wereldwijd respect op, ook bij mensen die weinig met countrymuziek hadden.

De Queen of Country is overleden, maar haar liedjes en haar levenswerk zullen nog vele generaties blijven inspireren.